เพราะทุกคำถาม คือสัญญาณว่าระบบยังไม่พูดแทนตัวเอง
🔍 บทนำ: คนใหม่ถามเยอะ ไม่ใช่เพราะเขาไม่เก่ง
หลายระบบเจอปัญหาเดิมซ้ำ ๆ:
- คนใหม่ถามตลอด
- งานสะดุดเพราะรอคำตอบ
- คนเก่าถูกดึงไปตอบคำถามทั้งวัน
- Productivity ทั้งทีมลด
เจ้าของระบบมักสรุปว่า
“คนใหม่ยังไม่ชิน เดี๋ยวก็เก่ง”
พูดตรงจากงานจริง
ถ้าคนใหม่ต้องถาม แปลว่าระบบยังไม่บอก
🔍 “ไม่ต้องถาม” หมายถึงอะไร
ไม่ได้หมายถึง:
- ห้ามถาม
- ปล่อยให้เดา
- โยนความเสี่ยงให้คนใหม่
แต่หมายถึง:
- ระบบบอกขั้นตอนชัด
- มีคำตอบอยู่ตรงจุดที่ต้องใช้
- ทางที่ถูกถูกตั้งเป็นค่าเริ่มต้น
- คนใหม่ทำตามแล้ว “ไม่พัง”
ระบบที่ดี
ต้อง สอนงานด้วยโครงสร้าง ไม่ใช่ด้วยปากคน
⚠️ ระบบที่ต้องใช้คนเก่าสอนตลอด จะไม่มีวันโต
จากเคสจริง:
- คนเก่ากลายเป็น Call Center
- งานหลักถูกขัดจังหวะ
- ความรู้กระจุก
- คนใหม่เก่งช้า
ทั้งหมดนี้
คือระบบที่
ใช้เวลาคนเก่า แทนที่จะใช้โครงสร้าง
❌ ความเข้าใจผิด: “ถามคือการเรียนรู้”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ ถามเยอะ = กระตือรือร้น
- ❌ ถามคือเรียน
- ❌ เดี๋ยวค่อยจำได้
ความจริงคือ
การถามซ้ำในเรื่องเดิม
คือ ต้นทุนที่ซ่อนอยู่ของระบบที่ไม่ชัด
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“ทำไมคนใหม่ยังถามเรื่องนี้”
เขาจะถามว่า:
- คำตอบควรอยู่ตรงไหน
- ทำไมระบบไม่บอกตั้งแต่ต้น
- ถ้าไม่มีใครตอบ คนใหม่จะเลือกผิดไหม
- เราจะออกแบบยังไงให้คำถามนี้หายไป
นี่คือการคิด
เพื่อลบคำถาม ไม่ใช่ตอบให้ไวขึ้น
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: ทำให้ระบบพูดแทนคน
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- เก็บคำถามที่คนใหม่ถามบ่อย
- ฝังคำตอบไว้ในขั้นตอนจริง
- ทำ Checklist คู่กับงาน ไม่ใช่เอกสารลอย
- ตั้ง Default ที่ถูกต้อง
- ออกแบบให้ทำผิดได้ยาก
เป้าหมายคือ
คนใหม่ทำงานได้ โดยไม่ต้องรบกวนใคร
⚠️ ทำไมหลายระบบไม่แก้ปัญหานี้จริงจัง
เพราะ:
- คิดว่าเป็นเรื่องเล็ก
- แก้ด้วยการสอนแทนการออกแบบ
- คนเก่ายังพอรับไหว
- ไม่เห็นต้นทุนที่เสียไปทุกวัน
แต่ทุกคำถาม
คือ เวลาที่ระบบขโมยจากคนเก่ง
🧯 สัญญาณว่า “ระบบคุณยังไม่พูด”
ถ้าคุณ:
- คนใหม่ถามคำถามเดิมทุกวัน
- ต้องมี Buddy ตลอด
- คนเก่าบ่นว่าไม่มีเวลาทำงาน
- คุณภาพขึ้นกับว่าใครตอบ
นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณยังไม่ทำหน้าที่ของมัน
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “สอนงานแบบเงียบ ๆ”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- คำตอบควรอยู่ใกล้งาน
- ขั้นตอนควรบอกทาง
- ระบบที่ดี ลดการถามโดยไม่ลดการเรียนรู้
- คนใหม่ควรเริ่มต้นได้อย่างปลอดภัย
ระบบที่ดี
ไม่ต้องพูด
แต่ทำให้คนใหม่
เลือกทางที่ถูกได้เอง
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- ต้องใช้คนเก่าสอนตลอด
- คนใหม่เก่งช้า
- งานสะดุดเพราะคำถาม
ปัญหาไม่ใช่คน
แต่คือ คุณยังไม่ออกแบบให้ระบบ “พูดแทนตัวเอง”
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“เราจะสอนคนใหม่ยังไงให้เร็วขึ้น”
แต่จะถามว่า
“เราจะออกแบบยังไง ให้คนใหม่ไม่ต้องถามตั้งแต่แรก”
🔍 คำถามชวนคิด
จากคำถามทั้งหมดที่คนใหม่เคยถาม
มีคำถามไหนบ้าง
ที่ควรถูกลบออกจากระบบ
ไม่ใช่ด้วยการสอน
แต่ด้วยการออกแบบให้คำถามนั้นไม่จำเป็นอีกต่อไป?