Contact
Line : comsiam
Dependency คือหนี้ระยะยาวที่ระบบต้องจ่าย ดอกเบี้ยคือความเสี่ยง
🔍 บทนำ: ระบบที่ดูแข็งแรง เพราะใครคนหนึ่ง
หลายระบบดูเดินได้ดี
เพราะมี “คนเก่งบางคน” ที่:
- รู้ทุกอย่าง
- แก้ได้ทุกเรื่อง
- ตัดสินใจไว
- แบกงานยากแทนคนอื่น
ช่วงแรกเหมือนโชคดี
แต่พูดตรงจากงานจริง
ถ้าระบบต้องยืนบนไหล่คนไม่กี่คน นั่นไม่ใช่ความแข็งแรง แต่คือความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่
🔍 “การพึ่งคนเก่ง” กลายเป็นกับดักได้ยังไง
การพึ่งคนเก่งจะกลายเป็นกับดักเมื่อ:
- งานสำคัญต้องผ่านคนเดิม
- การตัดสินใจต้องรอชื่อคน
- ความรู้ไม่ถูกบันทึก
- คนอื่นไม่กล้าแตะ
สิ่งที่เกิดขึ้นคือ
ระบบหยุดพัฒนา เพราะมีคนคอยอุ้ม
⚠️ คนเก่งช่วยเร็ว แต่ทำให้ระบบไม่โต
จากเคสจริง:
- คนเก่งแก้ให้ → โครงไม่ถูกแก้
- คนเก่งตัดสินใจ → ระบบไม่ถูกบังคับให้ชัด
- คนเก่งจำหมด → ความรู้ไม่กระจาย
- คนเก่งรับผิด → คนอื่นหยุดคิด
ทั้งหมดนี้
คือการ เอาความสามารถคน มาค้ำโครงที่ควรแข็งเอง
❌ ความเข้าใจผิด: “มีคนเก่งไว้ อุ่นใจ”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ มีคนเก่ง = ความมั่นคง
- ❌ พึ่งคนเก่ง = ทางลัด
- ❌ เดี๋ยวค่อยจัดระบบ
ความจริงคือ
ทุกวันที่ยังพึ่ง
คือวันที่ ดอกเบี้ยของความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“ถ้าไม่มีเขา ใครจะทำ”
เขาจะถามว่า:
- ทำไมงานนี้ต้องใช้เขา
- งานไหนควรถูกแยกออกจากคน
- ความรู้นี้ควรถูกฝังไว้ที่ไหน
- ถ้าเขาหายไป 1 เดือน ระบบยังเดินไหม
นี่คือการคิด
จากวันที่เลวร้ายที่สุด ไม่ใช่วันที่ทุกอย่างปกติ
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: ถอน Dependency อย่างมีสติ
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- ระบุ “คนที่ระบบขาดไม่ได้”
- ลิสต์งานที่ผูกกับคนเหล่านั้น
- แยกความรู้ลงระบบ (ไม่ใช่แค่เอกสาร)
- ออกแบบ Flow ที่ไม่ต้องรอคนเก่ง
- ใช้คนเก่งกับการออกแบบ ไม่ใช่การแบก
เป้าหมายคือ
ให้ระบบยืนได้ แม้คนเก่งจะหายไปชั่วคราว
⚠️ ทำไมหลายระบบไม่กล้าเลิกพึ่งคนเก่ง
เพราะ:
- กลัวระบบสะดุด
- กลัวคนเก่งไม่พอใจ
- กลัวคุณภาพตก
- กลัวเสียความเร็ว
แต่ความเร็วที่ต้องแลกด้วยความเสี่ยง
คือ ความเร็วที่ไม่ยั่งยืน
🧯 สัญญาณว่า “ระบบคุณพึ่งคนเก่งมากเกินไป”
ถ้าคุณ:
- มีชื่อคนถูกเรียกซ้ำ ๆ
- งานสำคัญรอคนเดิม
- คนอื่นไม่กล้าตัดสินใจ
- คนเก่งล้า แต่หยุดไม่ได้
นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณมีหนี้ Dependency สะสม
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “ใช้คนเก่งให้น้อยลงเรื่อย ๆ”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- คนเก่ง = ผู้ออกแบบ ไม่ใช่ตัวค้ำ
- ความรู้ = ทรัพย์สินของระบบ ไม่ใช่ของบุคคล
- ระบบที่ดี ลดการเรียกชื่อคนลงเรื่อย ๆ
- การโตที่แท้จริง คือการพึ่งคนให้น้อยลง
ระบบที่ดี
จะทำให้คนเก่ง
มีอิสระมากขึ้น ไม่ใช่ภาระมากขึ้น
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- เดินได้เพราะคนไม่กี่คน
- กลัวการลาหรือย้าย
- ต้องปกป้องบางคนตลอด
ปัญหาไม่ใช่คนเก่ง
แต่คือ คุณยังไม่กล้าออกแบบระบบให้ไม่ต้องพึ่งเขา
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“ถ้าเขาไม่อยู่จะทำยังไง”
แต่จะถามว่า
“เราจะทำยังไง ให้ระบบไม่ต้องกลัววันที่เขาไม่อยู่”
🔍 คำถามชวนคิด
ในระบบของคุณตอนนี้
มีใครบ้าง
ที่ถ้าหายไป 1 เดือน
ระบบจะสะดุดทันที
และคุณจะเริ่มถอน Dependency จากเขา
ด้วยการออกแบบอะไรเป็นอย่างแรก?
