Contact
Line : comsiam
เพราะถ้าโตได้เพราะคนเก่ง ระบบยังไม่ผ่านการออกแบบ
🔍 บทนำ: โตเพราะใครกันแน่
หลายองค์กรโตขึ้นมาได้
ด้วย “คนเก่งไม่กี่คน”
ที่:
- รับงานยาก
- แก้ปัญหาไว
- แบกงานสำคัญ
- ช่วยทุกคนตลอดเวลา
ช่วงแรกดูเหมือนเป็นโชคดี
แต่พูดตรงจากงานจริง
ถ้าระบบโตได้เพราะคนเก่ง แปลว่าระบบยังอ่อนแอ
🔍 การ “แบกการเติบโต” ด้วยคนเก่ง คืออะไร
คือสถานการณ์ที่:
- งานสำคัญต้องผ่านคนเดิม
- ปัญหาหนักเรียกชื่อคนเก่ง
- ความเร็วขึ้นกับคนไม่กี่คน
- ถ้าคนเก่งไม่อยู่ ระบบชะงัก
นี่ไม่ใช่ Strength
แต่มันคือ Single Point of Failure ที่แต่งตัวดี
⚠️ คนเก่งทำให้ระบบดูดี… จนวันหนึ่งมันไม่ดี
จากเคสจริง:
- คนเก่งช่วยแก้ทุกครั้ง → ปัญหาไม่ถูกแก้ที่ระบบ
- คนเก่งทำแทน → ขั้นตอนไม่ถูกปรับ
- คนเก่งรู้หมด → ความรู้ไม่กระจาย
- คนเก่งเหนื่อย → ระบบเริ่มช้า
ทั้งหมดนี้
คือการ ใช้ความสามารถคน กลบจุดอ่อนโครงสร้าง
❌ ความเข้าใจผิด: “มีคนเก่ง คือข้อได้เปรียบ”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ มีคนเก่ง = ปลอดภัย
- ❌ คนเก่งเยอะ = แข็งแรง
- ❌ ให้คนเก่งดูแล = จบ
ความจริงคือ
คนเก่งยิ่งแบกมาก
ระบบยิ่ง ไม่ถูกบังคับให้แข็งแรง
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“ใครเก่งพอจะดูเรื่องนี้”
เขาจะถามว่า:
- ทำยังไงให้คนธรรมดาทำได้
- ถ้าคนเก่งหายไป ระบบยังเดินไหม
- งานนี้ควรถูกดูดเข้าไปในระบบตรงไหน
- ขั้นตอนไหนควรทำให้ไม่ต้องพึ่งทักษะสูง
นี่คือการคิด
จากระบบ ไม่ใช่จากฮีโร่
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: เอาภาระออกจากคนเก่ง
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- ระบุงานที่ต้องเรียกคนเก่งทุกครั้ง
- แยกว่างานไหนควรถูกทำให้ “ง่ายลง”
- สร้าง Default ที่ปลอดภัยแทนการตัดสินใจยาก
- บันทึกความรู้ให้ระบบใช้ ไม่ใช่ให้คนจำ
- ใช้คนเก่งกับ “การออกแบบ” ไม่ใช่ “การแบกงาน”
เป้าหมายคือ
ลดการเรียกคนเก่ง โดยไม่ลดคุณภาพ
⚠️ ทำไมหลายระบบติดกับดักคนเก่ง
เพราะ:
- แก้ปัญหาได้เร็ว
- ดูเป็นมืออาชีพ
- ไม่ต้องรื้อโครง
- ผู้บริหารสบายใจ
แต่ความสบายใจนี้
คือ หนี้ที่ระบบต้องจ่ายในวันที่คนเก่งไม่อยู่
🧯 สัญญาณว่า “ระบบคุณกำลังใช้คนเก่งเป็นคาน”
ถ้าคุณ:
- มีชื่อคนถูกเรียกซ้ำ ๆ
- งานชะงักเมื่อบางคนลาหรือย้าย
- คนเก่งทำงานนอกบทบาทตลอด
- ระบบดูดีเพราะคน ไม่ใช่เพราะโครง
นี่คือสัญญาณว่า
การเติบโตของคุณผูกกับคน ไม่ใช่ระบบ
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “ใช้คนเก่งให้ถูกที่”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- คนเก่ง = ออกแบบ ไม่ใช่แบก
- ระบบ = ทำซ้ำ ไม่ใช่คน
- ความรู้ = ฝังในโครง ไม่ใช่ในหัว
- การโต = ลดการพึ่งพาบุคคล
ระบบที่ดี
จะทำให้คนเก่ง
ว่างพอจะทำสิ่งที่มีค่าจริง ๆ
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- โตได้เพราะคนไม่กี่คน
- กลัวการหายไปของบางคน
- ต้องพึ่งความเก่งเฉพาะตัว
ปัญหาไม่ใช่คน
แต่คือ คุณยังใช้คนเก่งแบกการเติบโตแทนการออกแบบระบบ
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“ใครเก่งพอจะทำเรื่องนี้”
แต่จะถามว่า
“เราจะออกแบบยังไง ให้ไม่ต้องใช้คนเก่งกับงานนี้อีกต่อไป”
🔍 คำถามชวนคิด
ในระบบของคุณตอนนี้
มีงานไหนบ้าง
ที่ถ้า “คนเก่งหายไป 1 คน”
ระบบจะสะดุดทันที
และงานนั้นควรถูกเปลี่ยนจากการพึ่งคน
ไปเป็นการพึ่งโครงสร้างตรงไหน?
