ระบบที่ดี ต้องแยก “การตัดสินใจ” ออกจาก “ความรับผิดชอบ”

ถ้าคนที่ทำ ต้องคิดทุกเรื่อง ระบบจะไม่มีวันเบา


🔍 บทนำ: ทำไมคนทำงานถึงไม่กล้าตัดสินใจ

หลายทีมมีปัญหาเหมือนกัน:

  • คนทำงานเก่ง แต่ไม่กล้าเลือก
  • ทุกการตัดสินใจต้องแบกรับผลลัพธ์ทั้งหมด
  • พลาดครั้งเดียว = โดนโทษ
  • สุดท้ายเลือกทางปลอดภัยที่สุดคือ “ถามหัวหน้า”

พูดตรงจากงานจริง
เมื่อการตัดสินใจถูกผูกกับความรับผิดชอบเต็มรูปแบบ คนจะหยุดตัดสินใจทันที


🔍 “แยกการตัดสินใจ” หมายถึงอะไร

ไม่ได้หมายถึง:

  • ไม่ต้องรับผิด
  • โยนความผิด
  • ทำอะไรตามใจ

แต่หมายถึง:

  • คนหนึ่ง “เลือกตามกรอบ”
  • อีกระดับหนึ่ง “รับผลลัพธ์ของระบบ”
  • ความเสี่ยงถูกออกแบบ ไม่ใช่โยนให้คน
  • ความผิดพลาดถูกดูดซับโดยโครงสร้าง

ระบบที่ดี
ต้อง ให้คนตัดสินใจได้ โดยไม่ต้องแบกโลกทั้งใบ


⚠️ ระบบที่ผูกการตัดสินใจกับโทษ จะฆ่าความกล้า

จากเคสจริง:

  • คนใหม่ไม่กล้าเลือก
  • คนเก่ารอคำสั่ง
  • ทุกอย่างช้า
  • เจ้าของถูกเรียกตลอด

ทั้งหมดนี้
เกิดจากระบบที่
บอกว่า “เลือกได้ แต่ถ้าพลาด คุณรับไปคนเดียว”


❌ ความเข้าใจผิด: “คนเลือก ก็ต้องรับผิดเต็ม”

เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:

  • ❌ เลือกเอง = รับเอง
  • ❌ ไม่งั้นจะไม่รอบคอบ
  • ❌ ต้องมีคนรับผิด

ความจริงคือ
ระบบที่ดี
ควรรับผิดแทนคนในเรื่องที่ระบบอนุญาตให้เลือก


🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร

แทนที่จะถามว่า:

“ใครเป็นคนตัดสินใจ”

เขาจะถามว่า:

  • ระบบเปิดให้เลือกในกรอบไหน
  • ความเสี่ยงระดับนี้ ใครควรรับ
  • ถ้าพลาด ระบบควรดูดซับแค่ไหน
  • เรื่องนี้ควรถูกแบกโดยโครง หรือโดยคน

นี่คือการคิด
เพื่อปลดภาระความกลัวออกจากคนทำงาน


🛠️ วิธีคิดแบบ Owner-Free: แยกบทบาทให้ชัด

ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:

  1. ระบุเรื่องที่ทีม “เลือกได้เอง”
  2. เขียนกรอบการเลือกให้ชัด
  3. ประกาศว่าความเสี่ยงระดับนี้ ระบบรับเอง
  4. สงวนความรับผิดเต็มรูปแบบไว้กับเรื่องใหญ่
  5. วัดผลจากความเร็วในการตัดสินใจของทีม

เป้าหมายคือ
ให้คนเลือกได้ โดยไม่ต้องกลัวว่าจะพังทั้งระบบ


⚠️ ทำไมหลายระบบไม่กล้าแยกสองเรื่องนี้

เพราะ:

  • กลัวควบคุมไม่ได้
  • กลัวคนไม่ระวัง
  • กลัวโทษไม่ชัด
  • คิดว่าความกลัวทำให้คนรอบคอบ

แต่ความกลัวที่มากเกินไป
จะทำให้คน หยุดคิด หยุดเลือก และหยุดรับผิดชอบโดยสิ้นเชิง


🧯 สัญญาณว่า “ระบบคุณยังผูกการเลือกกับโทษ”

ถ้าคุณ:

  • ทีมถามก่อนเลือกเสมอ
  • ไม่มีใครอยากตัดสินใจ
  • พลาดเล็กก็โดนตำหนิ
  • ทุกเรื่องไหลขึ้นบน

นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณยังทำให้การตัดสินใจเป็นเรื่องอันตราย


🔍 ระบบที่ดี ต้อง “ให้คนกล้าเลือกในกรอบ”

แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:

  • กรอบที่ดี ดีกว่าการคุมเข้ม
  • ระบบควรรับแรงกระแทกแทนคน
  • ความรับผิดชอบ ควรไล่ระดับ
  • การตัดสินใจควรใกล้งาน ไม่ใกล้โทษ

ระบบที่ดี
จะทำให้คน
กล้าเลือก กล้าลอง และเรียนรู้ โดยไม่ต้องกลัวตลอดเวลา


✅ บทสรุปแบบ Owner-Free

ถ้าระบบของคุณ:

  • คนทำงานไม่กล้าตัดสินใจ
  • ทุกอย่างต้องถาม
  • เจ้าของคือศูนย์กลาง

ปัญหาไม่ใช่คน
แต่คือ คุณยังไม่แยก “การตัดสินใจ” ออกจาก “ความรับผิดชอบ” ให้ชัด

Owner-Free System
ไม่ได้ทำให้ใครลอยตัว
แต่มันทำให้
การตัดสินใจเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่ความเสี่ยงชีวิตการทำงาน


🔍 คำถามชวนคิด

ในงานประจำของทีมคุณ
มีการตัดสินใจเรื่องไหนบ้าง
ที่คนทำควรเลือกได้เอง
แต่ยังต้องถามคุณเพราะกลัวรับผิด
และคุณจะออกแบบกรอบแบบไหน
เพื่อให้ครั้งหน้า
เขาเลือกได้โดยไม่ต้องกลัว?