ถ้าคนที่ทำ ต้องคิดทุกเรื่อง ระบบจะไม่มีวันเบา
🔍 บทนำ: ทำไมคนทำงานถึงไม่กล้าตัดสินใจ
หลายทีมมีปัญหาเหมือนกัน:
- คนทำงานเก่ง แต่ไม่กล้าเลือก
- ทุกการตัดสินใจต้องแบกรับผลลัพธ์ทั้งหมด
- พลาดครั้งเดียว = โดนโทษ
- สุดท้ายเลือกทางปลอดภัยที่สุดคือ “ถามหัวหน้า”
พูดตรงจากงานจริง
เมื่อการตัดสินใจถูกผูกกับความรับผิดชอบเต็มรูปแบบ คนจะหยุดตัดสินใจทันที
🔍 “แยกการตัดสินใจ” หมายถึงอะไร
ไม่ได้หมายถึง:
- ไม่ต้องรับผิด
- โยนความผิด
- ทำอะไรตามใจ
แต่หมายถึง:
- คนหนึ่ง “เลือกตามกรอบ”
- อีกระดับหนึ่ง “รับผลลัพธ์ของระบบ”
- ความเสี่ยงถูกออกแบบ ไม่ใช่โยนให้คน
- ความผิดพลาดถูกดูดซับโดยโครงสร้าง
ระบบที่ดี
ต้อง ให้คนตัดสินใจได้ โดยไม่ต้องแบกโลกทั้งใบ
⚠️ ระบบที่ผูกการตัดสินใจกับโทษ จะฆ่าความกล้า
จากเคสจริง:
- คนใหม่ไม่กล้าเลือก
- คนเก่ารอคำสั่ง
- ทุกอย่างช้า
- เจ้าของถูกเรียกตลอด
ทั้งหมดนี้
เกิดจากระบบที่
บอกว่า “เลือกได้ แต่ถ้าพลาด คุณรับไปคนเดียว”
❌ ความเข้าใจผิด: “คนเลือก ก็ต้องรับผิดเต็ม”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ เลือกเอง = รับเอง
- ❌ ไม่งั้นจะไม่รอบคอบ
- ❌ ต้องมีคนรับผิด
ความจริงคือ
ระบบที่ดี
ควรรับผิดแทนคนในเรื่องที่ระบบอนุญาตให้เลือก
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“ใครเป็นคนตัดสินใจ”
เขาจะถามว่า:
- ระบบเปิดให้เลือกในกรอบไหน
- ความเสี่ยงระดับนี้ ใครควรรับ
- ถ้าพลาด ระบบควรดูดซับแค่ไหน
- เรื่องนี้ควรถูกแบกโดยโครง หรือโดยคน
นี่คือการคิด
เพื่อปลดภาระความกลัวออกจากคนทำงาน
🛠️ วิธีคิดแบบ Owner-Free: แยกบทบาทให้ชัด
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- ระบุเรื่องที่ทีม “เลือกได้เอง”
- เขียนกรอบการเลือกให้ชัด
- ประกาศว่าความเสี่ยงระดับนี้ ระบบรับเอง
- สงวนความรับผิดเต็มรูปแบบไว้กับเรื่องใหญ่
- วัดผลจากความเร็วในการตัดสินใจของทีม
เป้าหมายคือ
ให้คนเลือกได้ โดยไม่ต้องกลัวว่าจะพังทั้งระบบ
⚠️ ทำไมหลายระบบไม่กล้าแยกสองเรื่องนี้
เพราะ:
- กลัวควบคุมไม่ได้
- กลัวคนไม่ระวัง
- กลัวโทษไม่ชัด
- คิดว่าความกลัวทำให้คนรอบคอบ
แต่ความกลัวที่มากเกินไป
จะทำให้คน หยุดคิด หยุดเลือก และหยุดรับผิดชอบโดยสิ้นเชิง
🧯 สัญญาณว่า “ระบบคุณยังผูกการเลือกกับโทษ”
ถ้าคุณ:
- ทีมถามก่อนเลือกเสมอ
- ไม่มีใครอยากตัดสินใจ
- พลาดเล็กก็โดนตำหนิ
- ทุกเรื่องไหลขึ้นบน
นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณยังทำให้การตัดสินใจเป็นเรื่องอันตราย
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “ให้คนกล้าเลือกในกรอบ”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- กรอบที่ดี ดีกว่าการคุมเข้ม
- ระบบควรรับแรงกระแทกแทนคน
- ความรับผิดชอบ ควรไล่ระดับ
- การตัดสินใจควรใกล้งาน ไม่ใกล้โทษ
ระบบที่ดี
จะทำให้คน
กล้าเลือก กล้าลอง และเรียนรู้ โดยไม่ต้องกลัวตลอดเวลา
✅ บทสรุปแบบ Owner-Free
ถ้าระบบของคุณ:
- คนทำงานไม่กล้าตัดสินใจ
- ทุกอย่างต้องถาม
- เจ้าของคือศูนย์กลาง
ปัญหาไม่ใช่คน
แต่คือ คุณยังไม่แยก “การตัดสินใจ” ออกจาก “ความรับผิดชอบ” ให้ชัด
Owner-Free System
ไม่ได้ทำให้ใครลอยตัว
แต่มันทำให้
การตัดสินใจเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่ความเสี่ยงชีวิตการทำงาน
🔍 คำถามชวนคิด
ในงานประจำของทีมคุณ
มีการตัดสินใจเรื่องไหนบ้าง
ที่คนทำควรเลือกได้เอง
แต่ยังต้องถามคุณเพราะกลัวรับผิด
และคุณจะออกแบบกรอบแบบไหน
เพื่อให้ครั้งหน้า
เขาเลือกได้โดยไม่ต้องกลัว?