ไม่ใช่ให้ทำมากขึ้น แต่ให้ระบบช่วยคูณพลัง
🔍 บทนำ: ทำไมต้องเพิ่มตำแหน่งทุกครั้งที่โต
หลายระบบพอโตขึ้น
สิ่งที่ตามมาคือ:
- เพิ่มตำแหน่ง
- แยกบทบาทยิบย่อย
- ตั้งหัวหน้าซ้อน
- โครงสร้างพอง
ดูเหมือนเป็นมืออาชีพ
แต่พูดตรงจากงานจริง
ถ้าคนหนึ่งคนทำงานได้แค่บทบาทเดียว ระบบของคุณกำลังแพ้การเติบโต
🔍 “คนหนึ่งคนแทนได้หลายบทบาท” หมายถึงอะไร
ไม่ใช่ให้คน:
- แบกงาน
- ทำโอที
- รับผิดชอบเกินตัว
แต่หมายถึง:
- ระบบช่วยจัดลำดับงาน
- เครื่องมือช่วยตัดสินใจ
- กระบวนการชัดจนไม่ต้องถาม
- งานถูกออกแบบให้ทำซ้ำได้
ผลคือ
คนคนเดียวสร้างผลลัพธ์ได้มากขึ้น โดยไม่เหนื่อยเพิ่ม
⚠️ ระบบที่ผูกบทบาทกับคน จะขยายยาก
จากเคสจริง:
- ตำแหน่งหนึ่งทำได้งานเดียว
- งานหนึ่งต้องรอคนเฉพาะ
- คนลา = งานหยุด
- คนย้าย = ต้องเริ่มใหม่
ทั้งหมดนี้
คือระบบที่
ผูกความสามารถไว้กับตำแหน่ง ไม่ใช่กับโครงสร้าง
❌ ความเข้าใจผิด: “หลายบทบาท = เอาเปรียบ”
เจ้าของระบบจำนวนมากกลัวว่า:
- ❌ คนจะล้า
- ❌ งานจะมั่ว
- ❌ คุณภาพจะตก
ความจริงคือ
คนล้าเพราะ:
- ระบบไม่ช่วย
- ต้องตัดสินใจเองตลอด
- งานไม่ชัด
ไม่ใช่เพราะทำได้หลายบทบาท
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“ต้องจ้างตำแหน่งอะไรเพิ่ม”
เขาจะถามว่า:
- งานนี้ควรถูกออกแบบให้ทำซ้ำยังไง
- ขั้นตอนไหนควรเป็นมาตรฐาน
- การตัดสินใจไหนควรถูกทำให้เป็นค่าเริ่มต้น
- เครื่องมือไหนช่วยให้บทบาทซ้อนกันได้
นี่คือการคิด
จากระบบ ไม่ใช่จากผังองค์กร
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: คูณบทบาทด้วยโครงสร้าง
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- แยกงานออกจากตำแหน่ง
- ทำ Checklist ให้บทบาทใช้ร่วมกันได้
- ทำ Flow กลาง แทน Flow เฉพาะคน
- สร้าง Template แทนการคิดใหม่ทุกครั้ง
- วัดผลจาก Output ไม่ใช่ชื่อตำแหน่ง
เป้าหมายคือ
ลดการเพิ่มตำแหน่ง โดยเพิ่มศักยภาพต่อคน
⚠️ ทำไมหลายระบบไม่กล้าให้บทบาทซ้อน
เพราะ:
- กลัวควบคุมยาก
- กลัวคุณภาพไม่เท่ากัน
- เคยชินกับโครงสร้างเดิม
- ใช้ตำแหน่งแทนความชัด
แต่ความจริงคือ
ตำแหน่งเยอะ
ไม่ได้แปลว่าระบบชัด
🧯 สัญญาณว่า “ระบบคุณแยกบทบาทเกินจำเป็น”
ถ้าคุณ:
- ต้องเพิ่มตำแหน่งเพื่อแก้งานเล็ก
- งานรอเพราะไม่มีคนบทบาทนั้น
- คนทำงานได้แค่วงแคบ
- การโต = การพองของโครง
นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณไม่ช่วยคูณพลังคน
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “คูณพลัง ไม่ใช่คูณตำแหน่ง”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- บทบาทคือหน้าที่ ไม่ใช่ตัวตน
- ระบบที่ดี ทำให้บทบาทใช้ซ้ำได้
- คนควรขยับบทบาทได้ โดยไม่ต้องเรียนใหม่ทั้งชุด
- การโตที่ดี ลดการพึ่งตำแหน่งเฉพาะ
ระบบที่ดี
ทำให้คนธรรมดา
สร้างผลลัพธ์ได้ใกล้เคียงคนเก่ง โดยไม่ต้องฝืน
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- โตแล้วตำแหน่งเพิ่ม
- งานสะดุดเพราะขาดบทบาท
- คนทำงานแคบลงเรื่อย ๆ
ปัญหาไม่ใช่ทีม
แต่คือ คุณยังออกแบบบทบาทให้ผูกกับคน แทนที่จะผูกกับระบบ
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“ต้องจ้างตำแหน่งอะไรเพิ่ม”
แต่จะถามว่า
“เราจะออกแบบยังไง ให้คนหนึ่งคนสร้างคุณค่าได้มากกว่าหนึ่งบทบาท โดยไม่ล้า”
🔍 คำถามชวนคิด
ในระบบของคุณตอนนี้
มีบทบาทไหนบ้าง
ที่ถ้าคนคนนั้นไม่อยู่
งานจะหยุดทันที
และบทบาทนั้นควรถูกแยกออกจากคน
ไปอยู่ในระบบตรงไหน?