เพราะถ้าทำผิดง่ายกว่า ระบบจะชวนให้พลาดทุกวัน
🔍 บทนำ: คนไม่ได้อยากทำผิด แต่ระบบล่อให้ผิด
ไม่มีใครตั้งใจทำผิด
แต่หลายระบบ
ออกแบบให้ทางผิดสะดวกกว่า
- ปุ่มลัดผิดอยู่ใกล้กว่า
- ขั้นตอนถูกต้องยาวกว่า
- วิธีลัดผิดเร็วกกว่า
- กติกาถูกต้องยุ่งยากกว่า
พูดตรงจากงานจริง
ถ้าทำผิดง่ายกว่า คนจะทำผิดโดยไม่รู้ตัว
🔍 “ทำถูกง่ายกว่า” หมายถึงอะไร
ไม่ได้หมายถึงบังคับ
แต่หมายถึง:
- ทางที่ถูก สั้นกว่า
- ทางที่ถูก ชัดกว่า
- ทางที่ถูก ใช้แรงน้อยกว่า
- ทางที่ถูก เป็นค่าเริ่มต้น
ระบบที่ดี
ต้อง ชี้นำด้วยโครงสร้าง ไม่ใช่สั่งด้วยคำพูด
⚠️ ระบบที่พึ่งวินัยคน มักแพ้โครงสร้าง
จากเคสจริง:
- คู่มือเขียนดี แต่ไม่มีใครอ่าน
- Policy ชัด แต่ระบบพาไปผิด
- เตือนเยอะ แต่ขั้นตอนล่อให้พลาด
- โทษคน ทั้งที่ระบบเปิดช่อง
ทั้งหมดนี้
คือระบบที่
เอาความถูกต้องไปฝากไว้กับความอดทนของคน
❌ ความเข้าใจผิด: “ถ้าคนเก่งพอ จะไม่พลาด”
เจ้าของระบบจำนวนมากคิดว่า:
- ❌ แค่สอนให้ดี
- ❌ แค่เตือนบ่อย
- ❌ แค่คุมวินัย
ความจริงคือ
แม้แต่คนเก่ง
ก็จะเลือกทางที่
ง่ายกว่า เร็วกว่า และไม่ต้องคิด
🔍 เจ้าของระบบที่คิดเป็น จะถามอะไร
แทนที่จะถามว่า:
“ทำไมคนไม่ทำตามที่ถูก”
เขาจะถามว่า:
- ทางที่ถูก ใช้แรงมากกว่าทางผิดไหม
- ระบบบังคับหรือแค่ขอความร่วมมือ
- ค่าเริ่มต้นพาไปทางไหน
- ถ้าไม่ตั้งใจคิด จะหลุดไปทางไหน
นี่คือการออกแบบ
จากพฤติกรรมจริง ไม่ใช่ความคาดหวัง
🛠️ วิธีคิดแบบเจ้าของระบบ: กลับทิศแรงเสียดทาน
ถ้าผมเป็นเจ้าของระบบ
ผมจะทำแบบนี้:
- ทำ Default ให้เป็นทางที่ถูก
- ลดขั้นตอนของสิ่งที่ควรทำ
- เพิ่มแรงต้านในสิ่งที่ไม่ควรทำ
- ซ่อนทางลัดที่เสี่ยง
- ทำให้การทำถูก “ไม่ต้องคิด”
เป้าหมายคือ
ให้ระบบพาคนไปถูก โดยไม่ต้องเก่ง
⚠️ ทำไมหลายระบบไม่ทำแบบนี้
เพราะ:
- เคยชินกับโครงสร้างเดิม
- กลัวเปลี่ยนแล้วกระทบคน
- คิดว่าคนต้องปรับตัว
- ไม่เคยดู Flow จริงของผู้ใช้
แต่ระบบที่ดี
ต้อง ปรับตัวเข้าหาคน ไม่ใช่บังคับคนเข้าหาระบบ
🧯 สัญญาณว่า “ระบบกำลังชวนให้ทำผิด”
ถ้าคุณ:
- ต้องเตือนเรื่องเดิมซ้ำ
- คนพลาดในจุดเดิม
- แก้แล้วกลับมาพลาดอีก
- โทษวินัยมากกว่าปรับโครง
นี่คือสัญญาณว่า
ระบบของคุณ
ทำผิดง่ายกว่าทำถูก
🔍 ระบบที่ดี ต้อง “ชนะด้วยการออกแบบ”
แนวคิดแบบเจ้าของระบบจริง:
- คนจะเลือกทางที่แรงน้อย
- ระบบควรกำหนดแรงเสียดทาน
- ทำถูกง่าย = ปัญหาลดเอง
- ไม่ต้องดุ ถ้าโครงสร้างดี
ระบบที่ดี
ไม่ต้องสอนศีลธรรม
เพราะมัน ไม่เปิดโอกาสให้พลาดง่าย
✅ บทสรุปแบบเจ้าของระบบ
ถ้าระบบของคุณ:
- เต็มไปด้วยคำเตือน
- แต่พลาดซ้ำ
- แก้ไม่จบ
ปัญหาไม่ใช่คน
แต่คือ คุณยังไม่ได้ทำให้สิ่งที่ถูก “ง่ายกว่า” สิ่งที่ผิด
เจ้าของระบบที่ดี
จะไม่ถามว่า
“ทำยังไงให้คนทำถูก”
แต่จะถามว่า
“เราต้องปรับอะไร เพื่อให้คนเผลอทำถูกตั้งแต่แรก”
🔍 คำถามชวนคิด
จากขั้นตอนทั้งหมดในระบบของคุณ
มีขั้นตอนไหนบ้าง
ที่ “ทางลัดผิด”
ยังง่ายกว่า
“ทางถูก”
และคุณจะสลับแรงเสียดทานตรงนั้นยังไง?