Contact
Line : comsiam
① Disaster Recovery Plan คืออะไร
Disaster Recovery Plan หรือ
DR Planคือแผนที่กำหนดว่า
องค์กรจะฟื้นฟู
- ระบบ
- ข้อมูล
- แอปพลิเคชัน
- บริการสำคัญ
กลับมาได้อย่างไร
เมื่อเกิดเหตุการณ์ร้ายแรง
เช่น
- Ransomware
- Data Center Failure
- Hardware Failure
- ไฟไหม้
- น้ำท่วม
- Cyber Attack
② ทำไมการมี DR Plan อย่างเดียวไม่พอ
หลายองค์กรมี
DR Documentแต่ไม่เคยทดสอบ
เมื่อเกิดเหตุจริง
จึงพบว่า
❌ ขั้นตอนผิด
❌ ข้อมูลไม่ครบ
❌ ติดต่อทีมงานไม่ได้
❌ Recovery ใช้เวลานาน
❌ Restore ไม่สำเร็จ
ดังนั้น
DR Plan ที่ไม่เคยทดสอบ
อาจไม่มีค่าในวันที่ต้องใช้งานจริง
③ เป้าหมายของ DR Testing
การทดสอบควรตอบคำถามได้ว่า
✅ กู้คืนได้จริงหรือไม่
✅ ใช้เวลานานเท่าไร
✅ RTO ผ่านหรือไม่
✅ RPO ผ่านหรือไม่
✅ ทีมงานทำตามขั้นตอนได้หรือไม่
④ เริ่มต้นจากการกำหนด RTO
RTOหรือ
Recovery Time Objective
คือ
ระยะเวลาที่องค์กรยอมให้ระบบหยุดทำงานได้
ตัวอย่าง
30 Minutes4 Hours24 Hours⑤ กำหนด RPO ให้ชัดเจน
RPOคือ
ปริมาณข้อมูลที่องค์กรยอมสูญเสียได้
ตัวอย่าง
15 Minutes1 Hour24 Hoursสิ่งนี้เป็นตัวกำหนดรูปแบบ Backup และ Replication
⑥ ประเภทของ DR Testing
มีหลายระดับ
ตั้งแต่
Tabletop Exerciseจนถึง
Full Failover Testองค์กรควรเริ่มจากระดับง่ายก่อน
แล้วค่อยเพิ่มความซับซ้อน
⑦ Tabletop Exercise
เป็นการจำลองเหตุการณ์
ผ่านการประชุม
ตัวอย่าง
Data Center Fireหรือ
Ransomware Attackให้ทีมงานอธิบายขั้นตอนการตอบสนอง
โดยไม่กระทบระบบจริง
⑧ Walkthrough Testing
ระดับถัดมา
คือ
Walkthroughทุกฝ่ายจะเดินตามขั้นตอนใน DR Plan
และตรวจสอบว่า
ข้อมูล
ผู้รับผิดชอบ
และเอกสาร
ถูกต้องหรือไม่
⑨ Backup Restore Testing
ควรทดสอบ
Restoreเป็นประจำ
เพราะ Backup ที่ Restore ไม่ได้
ไม่ถือว่าเป็น Backup ที่ใช้งานได้จริง
⑩ Application Recovery Testing
ควรทดสอบ
ไม่เฉพาะไฟล์
แต่รวมถึง
✅ Database
✅ Application
✅ Authentication
✅ Network
เพื่อให้มั่นใจว่าระบบทำงานได้ครบ
⑪ Failover Testing
เป็นการย้ายระบบ
ไปยัง
DR Siteหรือ
Secondary Siteเพื่อตรวจสอบว่าระบบสามารถทำงานได้จริง
เมื่อ Site หลักล่ม
⑫ Full Disaster Simulation
ระดับสูงสุด
คือ
Full Simulationจำลองเหตุการณ์จริง
ทั้งระบบ
โดยมีทีมงานทุกฝ่ายเข้าร่วม
มักทำปีละ 1–2 ครั้ง
ในองค์กรขนาดใหญ่
⑬ ทดสอบ Active Directory
ระบบที่มักถูกลืม
คือ
Active Directoryแต่หากกู้คืน AD ไม่ได้
หลายระบบจะไม่สามารถทำงานได้
ดังนั้นควรทดสอบ AD Recovery แยกต่างหาก
⑭ ทดสอบ Hyper-V และ Virtual Machine
ควรตรวจสอบว่า
✅ VM เปิดได้
✅ Network ใช้งานได้
✅ Storage ทำงานได้
✅ Application เชื่อมต่อได้
หลังการกู้คืน
⑮ ทดสอบ Backup Infrastructure
ควรทดสอบ
Backup Server FailureBackup Repository Failureและ
Backup Corruptionเพื่อประเมินความพร้อมของระบบสำรอง
⑯ Documentation หลังการทดสอบ
ทุกครั้งที่ทดสอบ
ควรบันทึก
✅ ปัญหาที่พบ
✅ เวลาที่ใช้จริง
✅ ขั้นตอนที่ต้องปรับปรุง
✅ ผู้รับผิดชอบ
เพื่อพัฒนา DR Plan อย่างต่อเนื่อง
⑰ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
❌ ไม่เคยทดสอบ DR
❌ ทดสอบเฉพาะ Backup
❌ ไม่ทดสอบ Application
❌ ไม่มี DR Runbook
❌ ไม่มีผู้รับผิดชอบชัดเจน
❌ ไม่วัด RTO/RPO
❌ ไม่มีการปรับปรุงแผน
⑱ แนวทางที่องค์กรระดับโลกนิยมใช้
องค์กรระดับ Enterprise
มักใช้
Tabletop ExerciseRestore TestFailover TestFull Simulationร่วมกัน
เพื่อประเมินความพร้อมขององค์กร
ทุกปี
⑲ Checklist สำหรับ DR Testing
✅ Backup Restore
✅ Active Directory Recovery
✅ Database Recovery
✅ Hyper-V Recovery
✅ Network Recovery
✅ DR Site Failover
✅ Documentation Review
✅ RTO Verification
✅ RPO Verification
⑳ สรุป
Disaster Recovery Plan จะมีคุณค่าได้ก็ต่อเมื่อได้รับการทดสอบอย่างสม่ำเสมอ เพราะในโลกความเป็นจริง ปัญหาส่วนใหญ่มักไม่ได้เกิดจากการไม่มีแผน แต่เกิดจากแผนที่ไม่เคยถูกนำมาทดลองใช้ การทดสอบอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้องค์กรค้นพบจุดอ่อนและปรับปรุงกระบวนการก่อนเกิดเหตุการณ์จริง
จากประสบการณ์ของ comsiam หลายองค์กรมั่นใจว่าตนเองมี DR Plan ที่ดี จนกระทั่งถึงวันที่ต้องใช้งานจริงและพบว่า RTO ที่วางไว้ไม่สามารถทำได้ตามเป้าหมาย และ comsiam มักแนะนำให้ทำ Restore Test รายไตรมาส และ Full DR Simulation อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าทุกระบบพร้อมใช้งานเมื่อเกิดวิกฤต
คำถามชวนคิด
หาก Data Center หลักขององค์กรหยุดทำงานในคืนนี้ คุณรู้หรือไม่ว่าต้องใช้เวลากี่ชั่วโมงกว่าระบบทั้งหมดจะกลับมาให้บริการได้จริง และตัวเลขนั้นตรงกับ RTO ที่ผู้บริหารคาดหวังหรือไม่?
